Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



W pogoni za rozwojem

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Dorota Kazimierczak | 2015-06-01 14:02:50
świętokrzyskie, gospodarka, firmy, przemysł

Świętokrzyskie należy do makroregionu Polski Wschodniej, w którego skład wchodzi pięć regionów. W 2005 roku tę część Polski cechowało najniższe PKB w poszerzonej Unii Europejskiej, dlatego uruchomiono dodatkowy program operacyjny, wpierający nadrabianie zapóźnień względem bogatszych regionów Starego Kontynentu.

Region ten, podobnie jak wiele innych województw Polski, był szczególnie dotknięty konsekwencjami przemian gospodarczych i ustrojowych w latach 90-tych XX wieku. Wiele dużych zakładów nie przetrwało próby czasu oraz nowych realiów związanych z pojawieniem się wolnego rynku. Od połowy poprzedniej dekady sytuacja makroekonomiczna regionu poprawia się, m.in. za sprawą funduszy unijnych, wzrostu liczby miejsc pracy oraz inwestycji krajowych i zagranicznych, realizowanych w różnych miejscach regionu

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego województwo świętokrzyskie wypracowuje ok. 2,5 proc. PKB Polski. Nominalnie, w latach 2000-2012, PKB wzrósł pond dwukrotnie, z 19,5 mld zł w 2010 roku do prawie 39 mld zł w 2012 roku. W przeliczeniu na mieszkańca (per capita) jest to ok. 30,3 tys. zł, czyli blisko 3/4 średniej krajowej.

Z szacunków GUS na lata 2010-2012 wynika, że wyższe PKB per capita notowane było w północnej, bardziej zurbanizowanej części województwa świętokrzyskiego, do której zaliczane są Kielce. (ok 32 tys. zł, czyli 82 proc. średniej krajowej). Nieco gorzej wypadają dane dla południowego, bardziej rolniczego podregionu, rozciągającego się od Sandomierza po Jędrzejów i Włoszczowę (26,7 tys. zł, czyli ok. 2/3 średniej krajowej).

To zróżnicowanie wynika z wyraźnego podziału, jaki można wyznaczyć na gospodarczej mapie regionu. Północna część wraz z Kielcami ma charakter typowo przemysłowy. To właśnie tam znajdują się największe miasta regionu.

Poza Kielcami (200 tys. mieszk.) są to: Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko Kamienna. Genezy przemysłowego charakteru tych terenów należy upatrywać jeszcze w XV wieku, kiedy rozwijało się na tych terenach m.in. górnictwo i hutnictwo ołowiu, srebra i miedzi.

Do rewolucji przemysłowej w XIX w. tereny te były głównym ośrodkiem produkcji żelaza na ziemiach polskich. W latach 20 i 30-tych XX wieku wymienione wyżej miasta przeżyły dynamiczny rozwój w związku z realizacją planów stworzenia m.in. na terenach Kielecczyny Centralnego Okręgu Przemysłowego.

W pewnym sensie te plany, ale już w zupełnie innej formie oraz rzeczywistości ustrojowo- gospodarczej, kontynuowane były w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, kiedy powstały tam liczne zakłady przemysłowe, a liczba ludności tych miast szybko rosła. Poważną próbą dla tych terenów był okres przekształceń z gospodarki socjalistycznej w wolnorynkową pod koniec XX wieku. Wiele zakładów upadło, co spowodowało wyraźny wzrost bezrobocia, które pozostaje tam problemem również i teraz.

 

 

Pozostała, większa pod względem powierzchni część regionu ma charakter przede wszystkim rolniczy. Powiaty sandomierski i opatowski to obecnie ważne ośrodki sadownicze i ogrodnicze. Rolnictwo jest domeną m.in. powiatów jędrzejowskiego, pińczowskiego, kazimierskiego. Nieskażone środowisko oraz dobre warunki glebowe pozwalają na wydajną produkcję ekologicznej żywności.

 

 

Według metodologii Głównego Urzędu Statystycznego, we wrześniu 2014 roku w województwie świętokrzyskim stopa bezrobocia wynosiła 14,3 proc. i była wyższa o 2,8 punktu procentowego od średniej krajowej. Najgorsza sytuacja od lat utrzymuje się w północnej części regionu. Najwyższa stopa bezrobocia notowana jest w położonym przy granicy z Mazowszem powiecie skarżyskim i wynosi 25,7 proc. Najlepiej sytuacja na rynku pracy wygląda w położonych na południu powiatach buskim (7,2 proc.) oraz pińczowskim (9,8 proc.). W największym mieście regionu, Kielcach wskaźnik ten wynosi 10,2 proc.

Rynek pracy w województwie świętokrzyskim cechują wynagrodzenia kształtujące się na poziomie niższym od średniej krajowej. We wrześniu 2014 r. średnia płaca w przedsiębiorstwach wynosiła 3318,36 zł brutto i była niższa o prawie o 600 zł od średniej płacy w całej Polsce.

W Strategii Badań i Innowacji przyjętej przez Sejmik Województwa Świętokrzyskiego znalazły się szczególnie obiecujące branże, które mają szansę stać się specjalizacją regionu świętokrzyskiego. Są to: zasobooszczędne budownictwo, przemysł metalowo-odlewniczy, turystyka zdrowotna i prozdrowotna oraz nowoczesne rolnictwo i przetwórstwo spożywcze. Biorąc pod uwagę wielowiekowe tradycje przemysłowe regionu, nie dziwi fakt, że wśród tych sektorów znalazł się też przemysł metalowy.

Oprócz historii ważne jest to, że w regionie działają średnie i wyższe szkoły techniczne, kształcące przyszłych specjalistów w tych dziedzinach. Warto wspomnieć tu chociażby o Politechnice Świętokrzyskiej, posiadającej w swoim portfolio takie kierunki jak: Mechanika i Budowa Maszyn, Automatyka i Robotyka czy elektromechanika. Wśród firm sektora działających na terenie województwa świętokrzyskiego wymienić należy Zakłady Metalowe „Mesko” działające od lat 20-tych XX wieku w Skarżysku Kamiennej, Celsa Huta Ostrowiec, Zakłady Górniczo-Metalowe Zębiec czy starachowicką fabrykę MAN Bus.

Producenci z tego sektora mogą liczyć na wielu potencjalnych kooperantów działających - jak określa to Polska Agencja Inwestycji i Informacji i Inwestycji Zagranicznych (PAIiIZ) - w „Świętokrzyskim Zagłębiu Odlewniczo-Kooperacyjnym”.

 

Fabryka Broni Łucznik w Radomiu, PAP/Michał Walczak

 

Warto wspomnieć także o wizytówce Kielc i regionu na arenie międzynarodowej, która otwiera przed województwem nowe możliwości i nową specjalizację. Działające w granicach administracyjnych miasta Targi Kielce są drugim po Poznaniu tego typu ośrodkiem w Europie środkowo-wschodniej. Nowoczesne centrum wystawienniczo-kongresowe oferuje 90 tys. m kw. Powierzchni, w tym 36 tys. m kw. w pawilonach. Miejsce to rocznie odwiedza 217 tys. gości z blisko 60 krajów świata. Imprezą, która na stałe zapisała się w kalendarzu najważniejszych wydarzeń targowych świata jest odbywający się tu od ponad 20 lat Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, podczas którego swoją ofertę prezentują najważniejsi producenci tej branży, tacy jak Boeing czy Lockheed Martin.

 

Źródło: GUS (marzec 2015 r.)

 

Targi Kielce dysponują także nowym, wybudowanym dzięki unijnym środkom Centrum Kongresowym, umożliwiającym organizację dużych konferencji, spotkań, sympozjów czy prelekcji.

 

Źródło: GUS (marzec 2015 r.)

 

Inwestycje 

 

Na terenie województwa trwa budowa sieci szerokopasmowego internetu. Inwestycja ma wyeliminować tzw. białe plamy na telekomunikacyjnej mapie województwa, gdzie wymiana danych nie jest możliwa lub jest dostępna w bardzo ograniczonym zakresie. Dzięki realizacji projektu w wielu miejscach regionu zwiększy się prędkość internetu oferowanego przez końcowych dostawców.

Koszt budowy sieci szerokopasmowego internetu w regionie świętokrzyskim ma przekroczyć 200 mln zł, z czego unijne dofinansowanie z programu operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej to prawie 156 mln zł. Inwestycja obejmuje budowę ponad 1400 km sieci światłowodowej i 143 węzłów dystrybucyjnych - punktów dla operatorów telekomunikacyjnych. Sieć ma objąć swoim zasięgiem 100 proc. urzędów i instytucji oraz 90 proc. mieszkańców województwa.

Niemal w całym regionie dostępny jest internet mobilny w standardzie trzeciej generacji (3G). Operatorzy telefonii komórkowej rozbudowują infrastrukturę. Najważniejsze miasta regionu już znalazły się w zasięgu najszybszego standardu bezprzewodowej wymiany danych LTE.

Na terenie województwa działają liczni lokalni dostawcy połączenia internetowego o dobrych parametrach, wykorzystujących najczęściej technologie bezprzewodowe.

 

Budownictwo

 

Sektor budowlany województwa świętokrzyskiego skupia znane i ważne dla gospodarki kraju firmy. Na inwestycje w tę branżę w ostatnich dwóch dekadach zdecydowały się nie tylko podmioty z krajów Unii Europejskie, ale także z Japonii czy USA. Atutem regionu są wydobywane tutaj surowce mineralne oraz szeroka i dobrze przygotowana kadra pracowników wykształconych między innymi na Politechnice Świętokrzyskiej czy w technikach budowlanych.

Szacuje się, że w województwie działa ponad 3 tys. firm zaangażowanych w sektor budowlany. Wśród nich warto wymienić Skanskę SA, Echo Investment, Kartel, Trakt czy Dorbud. Ich działania uzupełniają podwykonawcy specjalizujący się w produkcji i dystrybucji materiałów wykończeniowych. Mowa o takich firmach jak producent chemii budowlanej Alpol, producent ceramiki łazienkowej Rovese (Cersanit), podłóg „Barlinek” oczy okien i drzwi Stolbud Włoszczowa. Listę tą można wydłużać o tysiące mniejszych i większych firm o ogromnym doświadczeniu i jakości.

Również w regionie świętokrzyskim swoją centralę mają znane w całym kraju Polskie Składy Budowlane SA.

 

Uzdrowiska

 

Około 66 proc. powierzchni całego województwa o szczególnych środowiska naturalnego i klimatu. Warto zaznaczyć, że obszary docenione zostały już w XIX wieku, kiedy powstawały pierwsze uzdrowiska w Busku Zdroju. Region zajmuje trzecie miejsce w kraju pod względem złóż wód mineralnych.

Szanse sektora leczniczo-uzdrowiskowego i rehabilitacyjnego, potęguje bliskość takich miast jak Kraków, Katowice, Łódź czy Warszawa oraz ich aglomeracji. Nieduża odległość, w połączeniu z coraz lepszą siecią dróg prowadzących do uzdrowisk może przyczynić się do większego zainteresowania ich ofertą.

Naukowcy wskazują także na nowe miejsca, w których mogą powstawać uzdrowiska. Mowa o powiecie kazimierskim, gdzie - jak podejrzewają hydrolodzy - mogą występować bardzo bogate złoża leczniczych wód mineralnych.

W regionie działają sanatoria o bardzo szerokim profilu leczniczym i rehabilitacyjnym. Najpopularniejsze wśród turystów są położone na Ponidziu Busko Zdrój oraz Solec Zdrój, a także znajdująca się w północno-zachodniej części regionu, doskonale znana w dwudziestoleciu międzywojennym Czarniecka Góra (powiat konecki).

Ważnym i interesującym przedsięwzięciem z punktu widzenia szeroko rozumianej branży medycznej jest utworzenie na terenie Regionalnego Centrum Naukowo-Technologicznego w Podzamczu pierwszego w Polsce Publicznego Banku Komórek Macierzystych, który zapowiada współpracę z podobnymi ośrodkami za granicą. Świętokrzyskie jest pierwszym województwem, w którym już niebawem wszystkie matki, bezpośrednio po porodzie, będą mogły bezpłatnie oddać krew pępowinową swoich dzieci do nowoczesnego banku. Będzie ona służyła nie tylko (w razie potrzeby) do ratowania zdrowia „dawców”, ale także innych osób, jeśli będzie istniała zgodność tkankowa.